(BIOGRAPHY: RAUL CASTRO)
Film dokumentalny, 45 min, USA 2007

Kiedy 21 października 2004 roku po przemówieniu w Santa Clara Fidel Castro przewrócił się przed kamerami łamiąc nogę, dla wszystkich uważnych obserwatorów życia politycznego stało się jasne, że dni jego rządów dobiegają końca. Światowe media zaczęły wówczas nieśmiało spekulować, kto mógłby zastąpić “El Comandante”. Kandydat był od początku tylko jeden - Raul Castro, młodszy brat Fidela, postać dotąd poza Kubą słabo znana. Kiedy cztery lata później ciężka choroba uniemożliwiła Fidelowi rządzenie krajem i musiał zrzec się urzędu prezydenta, Raul definitywnie wyszedł z cienia. Oczy całego świata zwróciły się na niego. Czy wraz z objęciem przezeń władzy kurs polityczny Kuby się zmieni? Czy uda mu się powstrzymać kryzys gospodarczy? Czy nastąpi przełom w stosunkach ze Stanami Zjednoczonymi? Wydaje się wątpliwie, by Raul Castro radykalnie odmienił oblicze Kuby. Jego filmowa biografia raczej potwierdza sceptycyzm politycznych ekspertów. “Wierny żołnierz”, “lojalny pomocnik” - te określenia w dość oczywisty sposób charakteryzują jego profil duchowy. Z drugiej strony autorzy filmu pozostawiają uchyloną furtkę - młodszy Castro potrafi być pragmatyczny, a po upadku komunizmu w ZSRR i krajach europejskiego “bloku wschodniego” ów pragmatyzm już podpowiadał mu niekonwencjonalne rozwiązania.
Jako dziecko Raul sprawiał zawód. Najpierw swemu ojcu, potem jezuitom, którzy wyrzucili go ze szkoły. Odnalazł się dopiero u boku charyzmatycznego, ale i chimerycznego brata. Jeśli Fidel był reżyserem rewolucji, to on jej producentem. Pozbawiony większych ambicji, ujawnił spory talent do działań zakulisowych. Brak politycznego wizjonerstwa zastąpił umiejętnością realistycznej kalkulacji. Nie potrafił uwodzić tłumów słowami ani gestami, lecz za to doskonale opanował sztukę brutalnych represji. Aktorskim umiejętnościom brata przeciwstawił jedną za to wyrazistą “rolę” - komunistycznego radykała zapatrzonego w Związek Sowiecki. Dzięki przyjaźni z radzieckim agentem Mikołajem Leonowem nawiązał dyskretne kontakty z administracją Chruszczowa. Po zwycięstwie nad reżimem Batisty, ostrożny Fidel próbował zjednać sobie Amerykanów. W czasie wizyty w Waszyngtonie posunął się nawet do zdumiewającej deklaracji - “Boicie się, że jestem komunistą. Chcę powiedzieć, bardzo wyraźnie - nie jesteśmy komunistami”. Pomimo to prezydent Eisenhower wolał partyjkę golfa niż spotkanie z nowym przywódcą Kuby. Nie mógł zrobić lepszego prezentu Raulowi. Teraz sojusz z ZSRR był jedynym wyjściem, które - nota bene - w pewnym momencie o mało nie skończyło się III wojną światową. Raul, mimo młodego wieku, rozwinął skrzydła jako dyplomata i organizator. Z częstych wizyt na Kremlu rzadko wracał z pustymi rękami. Zbudował od podstaw kubańską milicję i świetnie wyposażoną armię. Walnie przyczynił się do tego, że dziesięciomilionowa Kuba w latach siedemdziesiątych stała się “eksporterem rewolucji” do Afryki. W dobie Gorbaczowowskiej pierestrojki przeżył szok. W 1986 roku sowiecka pomoc gospodarcza dla Kuby skończyła się. Armia Czerwona opuściła wyspę. Kraj znalazł się na krawędzi gospodarczego upadku. Zaczęło brakować prądu i leków, do łask wróciły wozy konne. Kiedy Fidel plótł frazesy, że Kuba nigdy nie zdradzi ideałów rewolucji, Raul zaczął przemyśliwać o jakimś zbliżeniu z “kapitalistami”. Zdemilitaryzował wielu żołnierzy i wysłał ich do pracy w polu, postawił na turystykę. Z wszechobecnej kontroli państwa jednak nie zrezygnował. Mimo to “rewolucja kubańsk”a ocalała. Wydaje się, że “dzieło życia” braci Castrów odejdzie w przeszłość dopiero wraz z ich śmiercią.

Zapowiada się ciekawie. Wszystkich zainteresowanych tematem nocnych marków, którzy o tym nie wiedzę, późno, lecz mam nadzieję, że nie za późno informuję.

Na czym polega casus Teodora Petkoffa, byłego partyzanta i prominentnego polityka frakcji komunistycznej, ministra odpowiedzialnego za politykę gospodarczą rządu Rafaela Caldery, współzałożyciela Ruchu na rzecz Socjalizmu „MAS”; ostatecznie w latach 90-tych odwracającego się od ideologii socjalizmu w stronę liberalizmu?

Słowo wstępne wygłosi prof. Leszek Balcerowicz.

24 marca 2010, godzina 11:00
Audytorium Maximum, Aula im. A.Mickiewicza, Uniwersytet Warszawski, Krakowskie Przedmieście 26/28

WSTĘP WOLNY!

Współorganizatorzy: Uniwersytet Warszawski (Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych), Ambasada RP w Caracas.

Ps. Postaram się wybrać. Jeśli mi się uda, zrelacjonuję.

Niewielki archipelag położony 150 km na zachód od wybrzeży argentyńskich jest od 180 lat źródłem napięć między władzami w Buenos Aires a Londynem. W 1982 r. doszło nawet do krótkiej wojny (z kretesem przegranej przez Argentynę), w wyniku której zginęło 1000 osób. Od tego czasu z mniejszą lub większą częstotliwością konflikt odżywa. W ostatnich tygodniach pojawiły się nowe okoliczności, które sprawiły, że spór nabrał rumieńców i przyciągnął uwagę opinii międzynarodowej.

Zapraszam do lektury całości artykułu opublikowanego na portalu mojeopinie.pl.

Ostatnio zrobiło się znów głośno o starym sporze argentyńsko-brytyjskim. Celem przypomnienia sobie genezy i rozwoju sytuacji w sprawie Falklandów/Malwin zapraszam do lektury poprzedniego artykułu na ten temat.

Było to najsilniejsze trzęsienie ziemi w regionie od kilkudziesięciu lat. W maju 1960 r. w Chile miało miejsce trzęsienie ziemi o sile 9,5 w skali Richtera - jedno z najsilniejszych zarejstrowanych w historii. Zginęło wówczas ok. 2000 Chilijczyków, a wywołana nim fala tsunami spowodowała śmierć ponad 200 osób po drugiej stronie Pacyfiku: w Japonii, na Hawajach i Filipinach.

Na stronie telewizji chilijskiej pojawiają się zapytania internautów z popularnych serwisów społecznościowych (Facebook, Twitter etc) o wiadomości dotyczące ich bliskich, z którymi nie mogą się skomunikować.

Wenezuela - oby w maju padało

Tuż przed świętami Bożego Narodzenia 2009 roku postanowieniem rządu w Caracas na centra handlowe i kasyna w całej Wenezueli nałożono nakaz ograniczenia zużycia energii. Na początku lutego b.r. wprowadzono kolejne restrykcje w sektorze energetycznym – narodowy plan oszczędzania prądu dotyczy już wszystkich mieszkańców. Wyjściem z kryzysu mają być… majowe opady deszczu.

Problem nie taki nowy
Choć szerszy rozgłos sprawa ta zyskała dopiero w ostatnich tygodniach, nie jest to bynajmniej żadne novum na wenezuelskiej scenie. Niedostatki energii były okresowo odczuwalne w kraju przez cały 2009 rok. Co gorsza, były to zazwyczaj braki niezapowiedziane. Dawały się na tyle we znaki, że w drugiej połowie października Hugo Chávez przedsięwziął szereg kroków mających na celu przeciwdziałanie coraz bardziej realnemu kryzysowi. Utworzono Ministerstwo ds. energii elektrycznej oraz Strategiczną Komisję dla sektora energetycznego z wiceprezydentem Ramonem Carrizalezem na czele.

Winnym „El Niño”?…
Co było przyczyną tak słabego bilansu energetycznego Wenezueli? Zdaniem władz w Caracas odpowiedzialnym za kryzys energetyczny jest nie kto inny, niż fenomen klimatyczny - „El Niño”. Miał się on przyczynić do znacznego zachwiania okresu deszczowego i w efekcie doprowadzić najniższego od lat stanu wody w zbiorniku retencyjnym przy tamie Guri. Umieszczona przy nim najważniejsza hydroelektrownia w Wenezueli, i jedna z największych na świecie, Central Hidroeléctrica Simón Bolívar (do ery Chaveza nazywana Central Hidroeléctrica Raúl Leoni) dostarcza 70% zapotrzebowania energetycznego kraju, co pozwala zmniejszyć zużycie ropy oraz gazu, a tym samym zwiększyć ich eksport. W okresach suszy jednak stanowi to zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego kraju, o czym boleśnie w ostatnim czasie przekonują się Wenezuelczycy.

…czy polityka rządu?
Część specjalistów oraz – rzecz jasna – opozycja, za obecny kryzys energetyczny obwinia jednak nie zmiany klimatyczne, lecz rząd Hugo Chaveza. Wytykają mu brak strategicznego planu rozwoju, modernizacji i rozbudowy infrastruktury energetycznej. Wobec ciągle rosnącego popytu na prąd miało to przyczynić się do aktualnego kryzysu. Gdzie leży prawda? Cytując posła Karpiniuka można powiedzieć „prawda leży tam, gdzie leży” – w tym wypadku częściowo po obu stronach. Bezpośrednią przyczyną były niewątpliwie zaburzenia klimatyczne i największe od dekad susze w Wenezueli. Równie niewątpliwą jednak jest wina władz, które zlekceważyły problem i nie zaplanowały żadnych środków zaradczych. Nie przygotowały również planu rozwoju możliwości podaży energii, mimo namacalnych dowodów, że jest to krok niezbędny - w ostatniej dekadzie zapotrzebowanie na prąd wzrosło o niemal 50% (z 12 000 do 17 000 megawatów).

Cięcia, zachęty i kary
Wobec narastających problemów, jeszcze w grudniu 2009 r. nowo utworzone ministerstwo ds. energii nałożyło na m.in. centra handlowe i kasyna obowiązek zredukowania zużycia energii poprzez skrócenie godzin operowania – z 12-godzinnego czasu otwarcia (10.00 – 22.00) do 10-godzinnego (11.00 - 21.00). Wobec znikomych skutków tej decyzji wkrótce wprowadzono kolejne ograniczenia. W poniedziałkową noc, 8 lutego 2010 r. Hugo Chávez na antenie swej nowej audycji radiowej, „De repente con Chávez” ogłosił stan kryzysowy w sektorze energetycznym oraz wiążący się z nim plan cięć zużycia energii – tym razem dotyczący każdego obywatela. Plan oparty jest na systemie zachęt i kar. Najwięksi konsumenci, zużywający ponad 500 kWh miesięcznie, jeśli zmniejszą zużycie prądu o 10-20% otrzymają 25% zniżki na rachunku, a jeśli o 20% zniżka wyniesie aż 50%. W wypadku jednak, gdy nie zredukują zużycia energii o minimum 10% zostaną obciążeni dopłatą wysokości 75% rachunku. Jeśli natomiast zużycie prądu wzrośnie o 20%, wysokość rachunku zostanie podwojona. W przypadku pierwszego powtórzenia się takiego „wykroczenia” prąd zostanie odcięty na 24 godziny, przy następnej takiej okazji – na 48 godzin. W razie trzeciego takiego wypadku energia zostanie odcięta na czas nieokreślony.

Poszkodowaną gospodarka
Dla odbiorców przemysłowych wprowadzono osobne wytyczne: muszą zmniejszyć zużycie energii o 20%, w przeciwnym wypadku dostawy energii mogą zawieszone. Podobnie, jak wcześniejsze kroki wymierzone w centra handlowe, uderza to w gospodarkę. Zarówno duże przedsiębiorstwa, jak i małe sklepy muszą ciąć zużycie prądu, co z kolei wymusza ograniczenie produkcji. Kolejnym ogniwem w tym łańcuchu może być redukcja miejsc pracy. Krytycy podkreślają, że działania władz zamiast stymulować rozwój sektora gospodarczego, karzą przedsiębiorców. Wskazują, że jest to właściwe dla wielu innych obszarów gospodarki wenezuelskiej – kiedy rząd powinien zwiększać możliwości produkcyjne, stara się redukować popyt. Jednym z rozwiązań sugerowanych przez związki konsumentów jest na przykład generalne podniesienie taryf połączone ze zniżkami za redukcję zużycia energii. Byłoby to skuteczniejsze i bardziej przejrzyste.

Sikanie pod prysznicem już nie śmieszy
Ten sam scenariusz, który rząd zastosował względem energii wprowadzono w połowie lutego b.r. również odnośnie wody. I na tej płaszczyźnie bowiem susza wymusiła restrykcje zużycia, ustalono więc limity zużycia wody i kary za ich przekroczenie. Jeśli miesięczne zużycie wody nie przekroczy 40 m3, cena pozostaje na poziomie 0,23 USD/m3. W zależności od tego, w jakim stopniu limit ten zostanie przekroczony, rosnąć będzie i cena wody do aż 1,16 USD za zużycie większe niż 100 m3. Jeśli łamanie limitów będzie się powtarzać, dopływ wody ma być czasowo odcinany. W obliczu takich faktów, kampania prowadzona w zeszłym roku przez Hugo Chaveza (jak również przez władze brazylijskie) na rzecz oddawania moczu w trakcie kąpieli pod prysznicem już nie śmieszy ani nie dziwi. W pewnych przypadkach może okazać się koniecznością.

W maju zawsze pada
Na początku roku zastanawiano się, jak długo będą trwały restrykcje energetyczne i jaki sposób na wyjście z kryzysu mają władze w Caracas. Minister ds. energii, Ángel Rodríguez stwierdził wówczas, że obostrzenia będą trwać do maja, kiedy „zawsze pada”. Jeśli to ma być sposób na pokonanie problemów, nic dziwnego, że spotyka się z krytyką opozycji. A co, jeśli w tym roku w maju akurat nie będzie wystarczająco padać? Na to pytanie chyba nikt nie zna odpowiedzi. Nie przysparza to popularności rządowi Chaveza. Dnia 28 stycznia na ulice Caracas wyszli studenci, aby zaprotestować przeciwko brakom energii i nieudolnej polityce rządu. Manifestacje przerodziły się w dość brutalne starcia z policją, która użyła gazu łzawiącego. Rannych zostało kilku studentów i jeden policjant. W następnych tygodniach miały miejsce kolejne manifestacje studenckie związane zarówno z problemem energetycznym, jak i innymi kwestiami (rocznica rewolucji z 1992 r., cenzura niezależnych mediów), w czasie których zginęło kilku studentów. Doprowadziło to do dalszego zaognienia się sytuacji w kraju. Co prawda, sąsiednia Kolumbia zaoferowała odsprzedaż energii Wenezueli, lecz wątpliwe jest, aby Caracas przyjęło tą ofertę. Wydłużenie się obecnej suszy może doprowadzić do znacznie poważniejszego kryzysu, który jak zwykle najbardziej dotknie biednych obywateli. Nie ze względu na popularność rządu Chaveza, lecz na warunki życia milionów Wenezuelczyków, miejmy zatem nadzieję, że w maju tego roku jednak będzie padać - jak zawsze.

Artykuł ukazał się na portalu: mojeopinie.pl.

Operowany przez państwowego molocha, Petroleos Mexicanos (Pemex) przemysł naftowy w Meksyku od lat słabnie. Infrastruktura jest przestarzała i wyeksploatowana. Pieniądze były i są zagarniane do kasy państwa, co sprawia, że Pemexowi brakuje ich na renowację i wymiany sprzętu, inwestycje w unowocześnienia czy poszukiwania nowych złóż na dużą skalę. Prognozy na 2010 r. mówią o ponad 11% spadku wielkości produkcji ropy w Meksyku w porównaniu z rokiem ubiegłym. Od niedawna pojawiają się jednak oznaki dające nadzieję na zmianę tego negatywnego trendu. Po dekadach konserwatywnej rezerwacji tego sektora tylko dla państwowego Pemexu, w 2008 r. parlament Meksyku zaaprobował ustawę pozwalającą prywatnym firmom zagranicznym na inwestycje w meksykański przemysł naftowy.

Nowo odkryte złoża, szacowane 66 milinów ton (900 milionów baryłek) przyniosą dodatkowe dochody i mogą stać się impulsem do odrodzenia najważniejszego dla Meksyku sektora gospodarki. Pierwsze szacunki mówią, iż eksploatacja tego złoża mogłaby się rozpocząć już w 2012 r. - na poziomie 150 000 baryłek dziennie. Być może przyczyni się to pozostania Meksyku w gronie kilku największych producentów ropy na świecie. W 2008 r. kraj ten plasował się pod tym względem na wysokim 8. miejscu - przed Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, Kuwejtem i Wenezuelą.

Share